تعاریف و اصطلاحات حمل و نقل دریایی

  • آشنایی با اصطلاحات بازرگانی

    آشنایی با اصطلاحات بازرگانی

  • Shipped On Board
  • حمل شده روی عرشه : صرف صدور بارنامه دلالت بر حمل ندارد، مگر اینکه اصطلاح Shipped on board با نام و شماره سفر کشتی، روی بارنامه درج گردد و به امضاء مدیر شرکت حمل و نقل برسد. شما خریدار ایرانی میتوانید برای اطمینان بیشتر از صحت بارنامه، رونوشت رنگی بارنامه را از فروشنده خود درخواست نمایید. بعد اطلاعات بارنامه و حمل را با نماینده شرکت کشتیرانی یا شرکت حمل و نقل بین المللی در مقصد، کنترل نمایید. اگر اطلاعات بارنامه و حمل را تایید کردند، میتوانید مطمئن باشید که کالای شما حمل شده است.

  • Clean Bill of Lading
  • بارنامه تمیز : این اصطلاح وقتی روی بارنامه بیاید دلالت میکند بر اینکه محموله صحیح و سالم بارگیری شده و هیچ مشکلی نداشته است. البته شرکتهای حمل و نقل و خصوصا خطوط کانتینری کشتیرانی از صدور اینچنین بارنامه هایی امتناع میکنند، چون میتواند مسئولیت زیادی برای آنها به همراه داشته باشد. اما در خصوص حملهای کامیونی حتما بخواهید این اصطلاح روی بارنامه درج گردد.

  • Shipment or Cargo
  • محموله یا کالا : برای جابجایی کلیه محمولاتی که در سیستم حمل و نقل بین الملی حمل میگردند، بیشتر این دو اصطلاح استفاده میگردد.

  • Dry Cargo
  • کالای خشک یا کالای معمولی : محمولاتی هستند غیر از گازها و مایع ها و همچنین اینکه در دمای خاصی یا تحت شرایط ویژه ای نیز لازم نیست نگهداری یا حمل شوند.

  • Dangerous Goods or Hazardous
  • کالای خطرناک : محمولاتی هستند که اگر با شرایط ویژه ای، بسته بندی، بارگیری و حمل نشوند، میتوانند برای انسان یا محیط زیست بسیار خطرناک باشند. مثل گازهای سمی، مواد منفجره یا هر چیز دیگری با درجه احتراق یا کشندگی بالا و غیره.

  • Shipping order or Shipping Instruction
  • دستورات حمل: بعد از اینکه صادرکننده محموله خود را در کانتینر یا هر وسیله نقلیه ای برای خروج از کشور بارگیری کرد، باید دستورات حمل خود را طی یک نامه رسمی با مهر و امضا مجاز به شرکت حمل و نقل بین المللی ابلاغ کند. این سند بسیار حائز اهمیت است و باید با نهایت دقت تکمیل و ارسال شود.

  • Shipper or Consignor
  • فرستنده ،صادرکننده،مالک کالا : هرکسی که نامش در اسناد حمل در قسمت shipper یاconsignor بیاید، اگر نسخ اصلی بارنامه را هم در دست داشته باشد، از طرف شرکت حمل و نقل بین المللی صاحب کالا شناخته میشود مگر خلافش ثابت شود. لذا در دستورات حمل فرستنده کالا نام و مشخصات کامل خود را باید در این قسمت بنویسد.

  • Consignee
  • خریدار یا گیرنده کالا : شخصی که باید محموله در مقصد به او تحویل داده شود، به شرطی که اسناد حمل را در دست داشته باشد و به طریقی با shipper تسویه کرده باشد.

  • Notify party
  • طرفی که باید ورود کالا حتما به او اعلام شود ( توسط نماینده شرکت کشتیرانی یا حمل و نقل بین المللی در مقصد )

    زمانی که یک تاجر ایرانی کالای خود را از طریق اعتبار اسنادی خریداری میکند، نام بانک در قسمت Consignee و نام تاجر یا شرکت وارد کننده در قسمت Notify party می آید.

  • Port of loading or Place of loading
  • محل بارگیری کالا و آغاز عملیات حمل و نقل بین المللی. این محل هم میتواند بندر باشد، مثل هامبورگ، شانگهای، بندر عباس و هم می تواند محلی در خشکی باشد، مثل تهران، مونیخ، پاریس.

  • Port of discharge
  • بندر تخلیه در مقصد یا آخرین بندر سر راهی

    اگر پایان عملیات حمل، بندرعباس اسکله شهید رجایی باشد، در تمام اسناد در قسمت Port of discharge باید نام بندر عباس اسکله شهید رجایی درج گردد. اگر بندر امام باشد، نام بندر امام، اگر بندر خرمشهر باشد، نام بندر خرمشهر باید درج گردد.

  • Final place of delivery
  • نقطه پایان عملیات حمل و نقل بین الملی ( در خشکی )

    اگر این جمله در بارنامه بیاید به این معنا است که بعد از اینکه کالا به port of discharge رسید، باید توسط همان شرکت و یا شرکت حمل و نقل بین المللی دیگری که نامش در اسناد آمده، به محلی در قلمرو گمرکی آن کشور انتقال پیدا کند. برای مثال: محموله به بندرعباس رسیده ولی در اسناد حمل final place of delivery تهران ذکر شده است. لذا کالا باید توسط یک شرکت حمل و نقل بین المللی طبق قوانین به تهران حمل شود (ترانزیت شود )

  • Description of goods
  • شرح و توصیف کالا : هر جا این اصطلاح بیاید باید فرستنده کالا، نام کالای خود را به توصیف بیان کند و بهتر استHS CODE نیز اعلام گردد.

  • Net weight
  • وزن خالص کالا : به این معناست که وزن کالا بدون بسته بندی چقدر است. برای مثال اگر 1000 کارتن روغن خریده اید، فقط وزن روغن داخل بطری ها حساب است نه چیز دیگر. یکی از موضوعاتی که قبلا اشاره شد که شرکتهای بازرسی میتوانند برای شما کنترل کنند همین موارد است. یعنی وزن واقعی خالص کالا قبل از حمل طبق قرارداد منعقده.

  • GROSS WEIGHT
  • وزن ناخالص کالا : همان روغنی که در پست قبل عرض کردیم فرض کنید که در بطری های 450 گرمی بسته بندی شده، بعد بطری ها در کارتن قرار داده شده و کارتن ها روی پالت جا گرفته اند. حالا وزن محموله روغن، به اضافه وزن تمامی بسته بندی ها میشود. در GROSS WEIGHT یکی از نکات مهم این است که وزن ناخالص برای شرکتهای حمل و نقل بسیار مهم است. چون باید طوری محموله را در وسیله حمل بارگیری نمایند، که تعادل وسیله نقلیه در مسیر حمل حفظ شود.

  • cargo value
  • ارزش کالا طبق Commercial Invoice یا نظر صاحب کالا

    گاهی اوقات صاحب کالا از شرکت حمل و نقل می خواهد که کالای او را با ارزش واقعی بیمه نماید، یا نیاز دارد ارزش کالا در اسناد حمل ذکر گردد. البته شرکتهای حمل و نقل بین المللی معمولا از اجابت چنین درخواستی اجتناب میکنند. چون بار مسئولیت سنگینی دارد. اما لطفا در خصوص حمل محمولاتتان در مسیرهای داخل ایران، حتما محمولات خود را با ارزش واقعی به اضافه 10 درصد بیمه باربری نمایید. چون بیمه بارنامه های داخلی، فقط تا 20 میلیون تومان را پوشش میدهد.

  • Dimension
  • ابعاد محموله یعنی طول xعرضx ارتفاع= حجم محموله

    اگر قرار است کالایی را در وسیله نقلیه ای بارگیری نمایید، باید ابعاد خارجی محموله بسته بندی شده خود را اندازه گرفته و ابعاد داخلی وسیله نقلیه را نیز از شرکت حمل و نقل بپرسید و محاسبه فرمایید تا مطمئن شوید که چه تعداد از بسته ها داخل وسیله نقلیه جا میگیرد که البته نباید از حد تناژ مجاز نیز فراتر رود. بارها مشاهده شده کرده ام محموله به بندر بارگیری ارسال شده اما در زمان بارگیریِ وسائط حمل و نقل بین المللی، مقداری از بار روی زمین مانده چون داخل کانتینر یا کامیون ترانزیت جا نشده است.

  • Container load
  • حداکثر ظرفیت بارگیری کانتینر : کانتینرهای استاندارد بسته به نوع آنها از حدود 20 تن تا 28 تن قابلیت بارگیری دارند. که صاحب کالا با مشخص کردن GROSS WEIGHT کالای خود شرکت حمل و نقل را آگاه میکند که کانتینر با چه ظرفیتی باید در اختیار او قرار گیرد.

  • Container tare weight
  • وزن خالی کانتینر : این موضوع را به این جهت روی کانتینر و در اسناد درج میکنند که این وزن به اضافه وزن GROSS WEIGHT کالا، وزن کل محموله در حال حمل را تشکیل میدهد و فرماندهان کشتی با دانستن این اطلاعات می توانند با چیدمان مناسب بالانس کشتی را تنظیم کنند و هم شرکت های تخلیه و بارگیری بتوانند از وزن دقیق محموله خبر داشته باشند تا سانحه ای رخ ندهد.

  • FCL =FULL CONTAINER LOAD
  • ظرفیت بارگیری کامل : زمانی که این اصطلاح روی بارنامه قید میگردد، به این معنا است که تمامی محموله داخل کانتینر یا کانتینرها ی این بارنامه متعلق به یکCONSIGNEE است.

  • LCL = LESS THAN CONTAINER LOAD
  • بارگیری کم تر از ظرفیت کامل کانتینر : زمانی که این اصطلاح روی بارنامه قید میگردد، به این معنا است که محموله بارنامه در یک کانتینر به همراه دیگر محمولات بارگیری و حمل شده است و باید پس از رسیدن به مقصد از کانتینر تخلیه گردد. برای مثال اگر شما روزی بخواهید برای بازاریابی در ایران یک نمونه کمی مثلاً حدود یک تن کالا از یکی از کشورها مثل چین، ژاپن، تایوان یا کره جنوبی به ایران وارد نمایید، باید محموله شما در کنار دیگر محمولات در یک کانتینر بارگیری شود و بار شما بعنوان یک بارLCL یا خرده بار تلقی میگردد.

  • OCEAN VESSL / VOYAGE NO
  • نام کشتی و شماره سفر : اگر در نسخ اصلی بارنامه، نام کشتی و شماره سفر قید شده باشد، میتوان تقریباً اطمینان داشت که کالا توسط کشتی مورد نظر حمل خواهد شد در غیر این صورت صرف صدور بارنامه بدون نام کشتی و شماره سفر دلالتی بر حمل کالا ندارد.

  • FREIGHT CHARGES
  • کرایه حمل : زمانی که حمل با فروشنده است و شما بخواهید از کرایه حمل کالایی با خبر شوید، میتوانید از فروشنده خود بخواهید که FREIGHT CHARGES را به شما اعلام کند، تا بفهمید آیا کرایه حملی که محاسبه میکند منطقی است یا دارد زیاد حساب میکند. در این صورت میتوانید چانه بزنید یا شرکت حمل و نقل خودتان را برای حمل معرفی نمایید. لذا بهترین راه این است که از شرکت حمل و نقل بخواهید کرایه حمل خود را ALL IN اعلام کند. چون معمولا چندین آیتم در محاسبه کرایه حمل دخیل هستند. بنابراین رسما اعلام کنید که غیر از هزینه فوق این شرکت هیچ هزینه دیگری پرداخت نخواهد کرد.

  • THC = TERMINAL HANDLING CHARGES تی اچ سی
  • هزینه های ترمینالی برای بارگیری در مبدأ و تخلیه در مقصد که معمولا مبدأ بعهده فروشنده و مقصد بعهد خریدار است، مگر اینکه توافق دیگری شده باشد. فرض کنید شما یک کانتینر کالا از فروشنده ای در تیانجین چین خریداری کرده اید و او باید طبق قرارداد آن را بصورت CFR به بندر عباس اسکله شهید رجایی حمل کند. در اینجاTHC تیانجین با فروشنده است وTHC اسکله شهید رجایی بندرعباس با شماست که طبق تعرفه از شما دریافت میشود.

  • FREIGHT PAYABLE AT
  • کرایه حمل قابل پرداخت در : این اصطلاح محل پرداخت کرایه حمل را بر روی بارنامه مشخص میکند. محل پرداخت میتواند مبدأ باشد یا مقصد یا هر محل دیگری که با شرکت حمل و نقل بین المللی قبل از حمل توافق شده است.

  • FREIGHT PREPAID AT
  • کرایه پیش پرداخت شده در : این اصطلاح معمولا با نام بندر مبدأ در روی بارنامه دیده میشود و دلالت دارد بر اینکه فروشنده یا صادرکننده کرایه حمل را تا مقصد پرداخت کرده است. برای مثال اگر شما از شانگهای تحت ترمCFR یک کانتینر لوازم ورزشی خرید کرده باشید، باید روی نسخ اصلی بارنامه قید شده باشد FREIGHT PREPAID AT SHANGHAI

  • CONTAINER NO
  • شماره کانتینر : اگر محموله شما با کانتینر از مبدأ حمل شده باشد شماره کانتینر باید روی بارنامه درج گردد. هر تعداد کانتینر که در یک بارنامه حمل شده است باید شماره آنها روی بارنامه به درستی قید گردند. کانتینر دارای 4 حرف و 6 رقم و یک چک دیجیت است که به حروف آن میگویندPREFIX که نشان دهنده مالک کانتینر است و به شماره های آن میگویند CONTAINER NUMBER و هفتمین شماره یعنیCHECK DIGIT که بعد از شماره های کانتینر میاید. این شماره توسط خطوط کشتیرانی جهت کنترل و چک کردن اصالت و صحت کانتینرهایشان استفاده میشود. برای مثال شماره یک کانتینر شرکت کشتیرانی هپگ لوید کشور آلمان اینگونه است: HLXU365178-0

  • SEAL NO
  • شماره پلمپ : تمام شرکتهای کشتیرانی و بعضی از صاحبین کالا پس از اینکه تشریفات گمرکی کالا تمام شد و محموله اجازه ی بارگیری بر روی وسیله نقلیه را گرفت، یک پلمپ بر روی محل مشخصی از کانتینر الصاق میکنند. این عمل باعث خواهد شد که هیچ کس نتواند بدون شکستن پلمپ، کانتینر را باز نماید و اگر پلمپ باز شود، شخص تحویل گیرنده خواه انباردار باشد یا شرکت حمل و نقل مسئول خواهد بود. این پلمپ ها فقط با شکستن یا بریدن جدا خواهند شد. قبل از بارگیری کانتینر بر روی کشتی حتماً باید تمامی کانتینرها به پلمپ کشتیرانی الصاق گردند. چون باید پلمپ هر کانتینر در بارنامه قید گردد، تا صاحبین کالا مطمئن باشند کالایشان بدون دخل و تصرف حمل گردیده است. البته یک پلمپ هم گمرک خروجی مبدأ به کانتینر میزند که در بارنامه قید نمیگردد.

  • MARKS & NOS
  • علائم و شماره ها : این اطلاعات در اسناد حمل می آید و روی بسته قید میگردد و نشانگر این است که هر بسته حاوی چه علائمی هست. مثلا نام فرستنده، نام خریدار، شماره اعتبار اسنادی، شماره بسته ها و اطلاعات مربوط به خود کالا ازقبیل: خطرناک بودن، آتش زا بودن و یا شکستنی بودن و هر بارنامه باید محمولاتش طبق علائم و شماره های در اسناد تخلیه گردد. اگر مغایرتی داشته باشد مغایرت گمرکی پدید می آید و شرکت حمل و نقل باید به گمرک و صاحب کالا پاسخ گو باشد.

  • NUMBER & KIND OF PAKAGES
  • تعداد و نوع بسته بندی : دراین قسمت در اسناد تجاری تعداد بسته ها و نوع بسته بندی ذکر میگردد .فرض کنیم شما از اسپانیا 50 جعبه لوازم یدکی خریداری کرده اید در اسناد تجاری و حمل در این قسمت قید میگردد

    NUMBER & KIND OF PAKAGES : 50 WOODEN CASES

    و در قسمت مشخصات کالا نوشت میشود

    DESCRIPTION OF GOODS : SPARE PARTS

  • اصطلاحات کشتیرانی و ابعاد کانتینر

    اصطلاحات کشتیرانی و ابعاد کانتینر

    SOC = Shipper’s Own Container

    بار در کانتینر خود صاحب کالا حمل میشود

    COC = Carrier’s Own Container

    بار در کانتینر های شرکت حمل و نقل حمل میشود

    T/S = Tranship

    انتقال محموله از یک کشتی به کشتی دیگر

    C.O.O = Certificate Of Origin

    گواهی مبدا

    D.O = Delivery Order

    اعلامیه ورود

    ICD = Inland Container Depot

    انتقال کانتینر از دپوی بندر تخلیه به دپوی دیگر

    MSDS = Material Safety Data Sheet

    این فرم برای کالاهای خطرناک تکمیل می شود.

    DG Form= Dangerous Goods Form

    فرم کالای خطرناک

    Switch B/L

    صدور بارنامه در بندری دیگر با اعمال یک سری تغییرات

    LCL = Less Container Loading

    کمتر از ظرفیت کانتینر (کل محتویات کانتینر مربوط به بارنامه مذکور نیست)

    کانتینرها معمولا یا 20 فوت هستند یا 40 فوت.

    انواع کانتینرها :

    کانتینر برای حمل کالای متفرقه (General cargo container -- GP) (Dry container -- DC)

    کانتینر های روباز (Open top containers -- OT)

    کانتینر هایی که پهلوی آنها باز است.(Open side containers-OS)

    کانتینر با ابعاد بزرگ ( High-cube container-HC/HQ)

    کانتینر هایی که رو و پهلوی آنها باز است.(Open top, Open side containers)

    کانتینر هایی که رو ٬ پهلو و پشت آنها باز است.( Open top, Open side , Open end containers)

    کانتینر های یخچالی(Reefer Containers / Refrigerated Containers- RF)

    کانتینر های عایق دار (Insulated containers)

    کانتینر های حرارتی (Heated containers)

    کانتینر های مخزنی (Tank containers)

    کانتینر های مخصوص حمل مایعات

    کانتینر های مخصوص حمل گاز فشرده

    کانتینر های مخصوص حمل کالای فله (Bulk cargo containers)

    کانتینر های کفی (Platform containers)

    کانتینر های داری تهویه (Ventilated containers)

    کانتینر های سوپر رک (Super Rack Containers)

    کانتینر های از پهلو باز(Flat Rack containers)

    کانتینر سنگین (Heavy duty -- HD)

    اندازه های کانتینرهای معمولی :

    20 فوت : 6 متر طول ، 2/30 عرض ، 2/30 ارتفاع

    40فوت : 12 متر طول ، 2/30 عرض ، 2/30 ارتفاع

    کاربرد کانتینرهای 20 و 40 فوت :

    معمولاً کالاهایی که حجم زیاد و جرم کم دارند مثل یخچال با 40 فوت حمل می شوند

    و کالاهایی که حجم کم و جرم زیاد دارند مثل پسته با 20 فوت حمل می شوند.

    کانتینر های یخچالی

    ابعاد داخلی کانتینرهای یخچالی کوچک تر از کانتینرهای معمولی است برای کانتینر 40 فوت یخچالی به شرح ذیل است:

    HR: طول: 11.563 ، عرض: 2.294 ، ارتفاع: 2.550 متر

    RF: طول: 11.563 ، عرض: 2.294 ، ارتفاع: 2.260 متر

    GP: طول: 11.95 ، عرض 2.35 ، ارتفاع: 2.35 متر

^